ข้อ 45

กฎกระทรวง (พ.ศ. 2542 ข้อ 45 หมวก มี ๙ แบบ คือ (๑) หมวกหนีบสีกากีแกมเขียว มีสาบโดยรอบป้ายเฉียงทางด้านหน้าลงไปทางซ้าย รูปหมวดตัดให้เรียวโค้งไปตามศีรษะ มีขลิบที่ขอบหมวกเช่นเดียวกับทหารชาย ด้านซ้ายห่างจากกึ่งกลางด้านหน้าหมวก ๔ เซนติเมตร มีตราหน้าหมวกขนาดเล็ก (๒) หมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียว ลักษณะเช่นเดียวกับหมวกแก๊ปทรงอ่อนสีกากีแกมเขียวของทหารชาย (๓) หมวกทรงอ่อนสีดำ ด้านซ้ายหมวกมีตราหน้าหมวกขนาดกลางใช้ประกอบกับเครื่องแบบฝึกและเครื่องแบบสนาม (๔) หมวกเหล็กสีกากีแกมเขียว ลักษณะเช่นเดียวกับหมวกเหล็กสีกากีแกมเขียวของทหารชาย (๕) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากีแกมเขียว มีปีกโดยรอบพอสมควรด้านข้างทั้งสองพับขึ้นเล็กน้อย และมีเครื่องประกอบ คือ (ก) ตราหน้าหมวกขนาดกลาง ตรงกึ่งกลางหน้าหมวก (ข) สายรัดคาง สำหรับนายทหารสัญญาบัตรใช้แถบไหมทอง สำหรับนายทหารประทวนใช้หนังสีดำ ที่ปลายสายรัดคางทั้งสองข้าง ติดดุมโลหะสีทองขนาดเล็กข้างละ ๑ ดุม (ค) ผ้าพันหมวก ให้มีเฉพาะนายทหารสัญญาบัตร มีลักษณะดังนี้ นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพล ใช้สักหลาดสีบานเย็น กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ที่กึ่งกลางผ้าพันหมวกมีแถบสีดำ กว้าง ๐.๓ เซนติเมตร สอบแถบ เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร และให้มีรูปช่อชัยพฤกษ์ข้างตราหน้าหมวกทั้งสองข้างปักด้วยดิ้นทองหรือทำด้วยวัตถุเทียมดิ้นทองข้างละสองแถว นายทหารสัญญาบัตรชั้นนายพันและนายร้อย ใช้สักหลาดสีน้ำเงิน กว้าง ๓ เซนติเมตร ขลิบริมสีแดง กว้าง ๐.๔ เซนติเมตร สำหรับนายทหารสัญญาบัตรชั้นพันเอกให้มีรูปช่อชัยพฤกษ์ข้างตราหน้าหมวกทั้งสองข้างปักด้วยดิ้นทองหรือทำด้วยวัตถุเทียมดิ้นทองข้างละหนึ่งแถว (๖) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีขาว ลักษณะเช่นเดียวกับหมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากีแกมเขียว (๗) หมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีน้ำเงินดำ ทำด้วยสักหลาดหรือเสิร์จลักษณะเช่นเดียวกับหมวกแก๊ปทรงอ่อนพับปีกสีกากีแกมเขียว (๘) หมวกทรงอ่อนสีดำ สำหรับในหน่วยทหารรักษาพระองค์ ที่ด้านซ้ายหมวกมีพระตราหน้าหมวกและมีพู่ตามสังกัดและโอกาสดังนี้ ทหารหญิงในกรมทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงในกรมทหารราบที่ ๑๒ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารราบที่ ๒๑ รักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๒ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในกองพันทหารช่างที่ ๒ กองพลทหารราบที่ ๒ รักษาพระองค์ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง มีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้น มีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่า "นวมินทราชินี" ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีดำติด ณ ที่ที่มีพระตราหน้าหมวก ทหารหญิงในกรมทหารราบที่ ๓๑ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระตราพระราชลัญจกร ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีเลือดหมูติด ณ ที่ที่มีพระตราหน้าหมวก ทหารหญิงในกรมทหารปืนใหญ่ที่ ๑ รักษาพระองค์ ในกองพันทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๑ กรมทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยานที่ ๒ รักษาพระองค์ มีพระตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีดำติด ณ ที่ที่มีพระตราหน้าหมวก ทหารหญิงในหน่วยทหารช่างรักษาพระองค์ มีพระตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีดำติด ณ ที่ที่มีพระตราหน้าหมวก ทหารหญิงในหน่วยทหารรบพิเศษรักษาพระองค์ มีพระตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีเลือดหมูติด ณ ที่ที่มีพระตราหน้าหมวก นายทหารสัญญาบัตรหญิงในกรมนักเรียนนายร้อยรักษาพระองค์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า มีพระตราแผ่นดิน ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีดำติด ณ ที่ที่มีพระตราหน้าหมวก (๙) หมวกทรงอ่อนสีน้ำเงินดำ สำหรับในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ที่ด้านซ้ายหมวกมีพระตราหน้าหมวก และมีพู่ตามสังกัดและโอกาส ดังนี้ ทหารหญิงในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวในกองพันทหารม้าที่ ๔ กองพลที่ ๑ รักษาพระองค์ ในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี มีพระตราครุฑพ่าห์ ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีฟ้าหม่นติด ณ ที่ที่มีพระตราหน้าหมวก ทหารหญิงในกองพันทหารม้าที่ ๒๙ รักษาพระองค์ ในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มีพระตราพระราชลัญจกร ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีฟ้าหม่นติด ณ ที่ที่มีพระตราหน้าหมวก และถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ในโอกาสขี่ม้าให้ใช้หมวกลักษณะเช่นเดียวกัน ทหารหญิงในหน่วยทหารม้ารักษาพระองค์ ในสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงมีพระตรามหาจักรีภายใต้พระมหาพิชัยมงกุฎประดับแพรแถบสะบัดสองชาย กระหนาบด้วยฉัตรเจ็ดชั้นมีคชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องขวา ราชสีห์อัญเชิญฉัตรทางเบื้องซ้าย ตรงกลางมีโล่ ภายในโล่ส่วนบนมีรูปเอราวัณ ส่วนล่างด้านขวามีรูปเสือโคร่ง ส่วนล่างด้านซ้ายมีรูปคบเพลิง ทั้งหมดรองรับด้วยแพรแถบสะบัดสองชาย บนแพรแถบมีคำว่า "นวมินทราชินี" ถ้าแต่งเครื่องแบบเต็มยศรักษาพระองค์ มีพู่สีฟ้าหม่นติด ณ ที่ที่มีพระตราหน้าหมวก