มาตรา 452
คำพิพากษาศาลฎีกาที่อ้างถึงมาตรานี้
ฎีกาที่ 296/2508
สัญญาที่จำเลยผู้ละเมิดทำให้ไว้แก่โจทก์ซึ่งเป็นผู้เสียหายเพื่อระงับข้อพิพาท โดยโจทก์มิได้ตกลงด้วยนั้น ยังหาใช่สัญญาประนีประนอมยอมความไม่ แต่ในชั้นพิจารณา ถ้าจำเลยแถลงต่อศาลโดยอ้างถึงสัญญานี้ และโจทก์ก็ได้แถลงรับ ทั้งขอให้จำเลยปฏิบัติตามสัญญา แล้วต่างลงลายมือชื่อไว้ในรายงานกระบวนพิจารณาของศาลด้วย รายงานกระบวนพิจารณานี้จึงเป็นสัญญาประนีประนอมยอมความอันเป็นผลให้มูลละเมิดซึ่งมีอยู่ระงับสิ้นไป โจทก์จึงย่อมจะมาฟ้องจำเลยในมูลละเมิดเดิมอีกไม่ได้ ได้แต่ฟ้องตามสัญญาประนีประนอมยอมความที่ทำกันไว้เท่านั้น
ฎีกาที่ 847/2490
เช่าโกดังเก็บของเมื่อไม่มีข้อสัญญาว่า เช่าเก็บอะไรน้ำหนักเท่าใด ผู้เช่าก็เก็บของได้เพียงพอควรแก่น้ำหนักของโกดังที่จะทานได้ ถ้าเก็บของเกินน้ำหนักเช่นนั้นแล้วเกิดชำรุดเสียหาย ผู้เช่าต้องรับผิดได้ความว่า จำเลยเช่าโกดังโจทก์เก็บของแล้วโกดังทรุด โจทก์จึงฟ้องเรียกค่าเสียหาย ศาลชั้นต้นให้โจทก์ชนะคดี แต่ศาลอุทธรณ์ยกฟ้อง โจทก็์ฎีกา ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ตามสัญญาเช่าไม่ได้กล่าวว่าเช่าเพื่อเก็บอะไรจำนวนเท่าใด ย่อมสันนิษฐานว่าจะอยู่หรือเก็บของตามสมควรแก่ฐานะของบุคคลและสภาพของเคหะสถานตามประเพณีนิยมหรือตามปรกติท
ฎีกาที่ 856/2481
จำเลยยื่นประมูลจะส่งไม้สักให้โจทก์ ๆ ได้ตกลงตามใบประมูลนั้นแล้ว แต่ในใบประมูลของจำเลยก็ดี ในคำสนองรับของโจทก์ก็ดี มีข้อความแสดงว่าโจทก์จำเลยยังจะต้องทำสัญญาซื้อขายกันตามธรรมเนียมอีกดังนี้ ตราบใดที่ยังมิได้ทำสัญญาซื้อขายกันจะเรียกว่าได้มีสัญญาซื้อขายระหว่างโจทก์กับจำเลยอันสมบูรณ์แล้วหาได้ไม่ "กรณีเป็นที่สงสัย" ตามความในมาตรา 366 หรือไม่นั้นเป็นข้อเท็จจริงเมื่อจำเลยทำคำให้การต่อสู้คดีบรรยายข้อความเข้าในบทกฏหมายมาตราใดแล้ว แม้มิได้อ้างบทมาตรานั้นมาด้วยก็ดี ศาลก็มีอำนาจหยิบยกเอามาตรานั้นขึ้นมาเป็นบท
ฎีกาที่ 695/2474
ทรัพย์อย่างไรเรียกว่าถูกยึดหรืออายัติสัตว์ที่เจ้าของที่ดินยึดไว้เป็นประกันค่าเสียหายตามประมวลแพ่ง ม.452 นั้นไม่ใช่เป็นทรัพย์ที่ถูกยึดหรืออายัติตามกฎหมายอาชญา ผู้แทนหรือผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน ไม่ใช่เจ้าหนักงานตามกฎหมายได้ความว่ากระบือของจำเลยแลผู้ อื่นเข้าไปกินแลเยียบย่ำเข้าในนาของ ด. กับ พ. ๆ ช่วยกันจับกระบือนั้นไว้รวม ๕๔ ตัวเพื่อเรียกค่าเสียหาย ก็พอดีกับผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านเดิรมา เจ้าทรัพย์จึงแจ้งเหตุแก่ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน ๆ ว่าถ้าเจ้าของมาเอาแย่าให้ไป แล้วจำเลยตามมาพบกระบือนั้นเข้า จึงเอาคืนไป โจทก์จ