พระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2512
มาตรา 55
กฎหมายฉบับนี้ถูกยกเลิกแล้ว — แสดงไว้เพื่อการค้นคว้าทางประวัติศาสตร์ ไม่ใช่กฎหมายที่ใช้บังคับอยู่
พระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. 2512 มาตรา 55 คำขออนุญาตใด ๆ ที่ได้ยื่นไว้และการอนุญาตใด ๆ ที่ใด้ให้ไว้ตามพระราชบัญญัติโรงงาน พุทธศักราช ๒๔๘๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติโรงงาน (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๐๓ และยังอยู่ในระหว่างการพิจารณาของผู้อนุญาตหรือการปฏิบัติของผู้ขออนุญาตตามที่ได้รับอนุญาต แล้วแต่กรณี ให้ถือว่าเป็นคำขออนุญาตและการอนุญาตตามพระราชบัญญัตินี้โดยอนุโลม ในกรณีที่คำขออนุญาตหรือการอนุญาตดังกล่าวมีข้อแตกต่างไปจากคำขออนุญาตหรือการอนุญาตตามพระราชบัญญัตินี้ ปลัดกระทรวงหรือผู้ซึ่งปลัดกระทรวงมอบหมายให้ออกใบอนุญาตมีอำนาจสั่งให้แก้ไขเพิ่มเติมคำขออนุญาตหรือการอนุญาตนั้น ๆ ได้ตามความจำเป็นหรือสมควร เพื่อให้การเป็นไปตามพระราชบัญญัตินี้ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ จอมพล ถนอม กิตติขจร นายกรัฐมนตรีอัตราค่าธรรมเนียม (๑) คำขอ ฉบับละ ๕ บาท (๒) ใบอนุญาตตั้งโรงงานที่ใช้ คนงานตั้งแต่เจ็ดคนแต่ไม่ ถึงยี่สิบคนประกอบกิจการ โดยไม่ใช้เครื่องจักรหรือใช้ เครื่องจักรไม่ถึงสองแรงม้า ฉบับละ ๒๐๐ บาท (๓) ใบอนุญาตตั้งโรงงานที่ใช้ คนงานตั้งแต่ยี่สิบคนขึ้นไป ประกอบกิจการโดยไม่ใช้ เครื่องจักรหรือใช้เครื่องจักรไม่ถึงสองแรงม้า ฉบับละ ๓๐๐ บาท (๔) ใบอนุญาตตั้งโรงงานที่ใช้ เครื่องจักรประกอบกิจการ ตั้งแต่สองแรงม้าหรือกำลัง เทียบเท่าตั้งแต่สองแรงม้า แต่ไม่ถึงห้าแรงม้า ฉบับละ ๒๐๐ บาท (๕) ใบอนุญาตตั้งโรงงานที่ใช้ เครื่องจักรประกอบกิจการ ตั้งแต่ห้าแรงม้าหรือกำลัง เทียบเท่าตั้งแต่ห้าแรงม้า แต่ไม่ถึงสิบแรงม้าฉบับละ ๓๐๐ บาท (๖) ใบอนุญาตตั้งโรงงานที่ใช้ เครื่องจักรประกอบกิจการ ตั้งแต่สิบแรงม้าหรือกำลัง เทียบเท่าตั้งแต่สิบแรงม้า แต่ไม่ถึงยี่สิบแรงม้า ฉบับละ ๔๐๐ บาท (๗) ใบอนุญาตตั้งโรงงานที่ใช้ เครื่องจักรประกอบกิจการ ตั้งแต่ยี่สิบแรงม้าหรือกำลัง เทียบเท่าตั้งแต่ยี่สิบแรงม้า แต่ไม่ถึงสามสิบแรงม้า ฉบับละ๕๐๐ บาท (๘) ใบอนุญาตตั้งโรงงานที่ใช้ เครื่องจักรประกอบกิจการ ตั้งแต่สามสิบแรงม้าหรือ กำลังเทียบเท่าตั้งแต่สามสิบ แรงม้าแต่ไม่ถึงห้าสิบแรงม้า ฉบับละ ๑,๐๐๐ บาท (๙) ใบอนุญาตตั้งโรงงานที่ใช้ เครื่องจักรประกอบกิจการ ตั้งแต่ห้าสิบแรงม้าหรือกำลัง เทียบเท่าตั้งแต่ห้าสิบแรงม้า แต่ไม่ถึงหนึ่งร้อยแรงม้าฉบับละ ๑,๕๐๐ บาท (๑๐) ใบอนุญาตตั้งโรงงานที่ใช้ เครื่องจักรประกอบกิจการ ตั้งแต่หนึ่งร้อยแรงม้าหรือ กำลังเทียบเท่าตั้งแต่หนึ่งร้อย แรงม้าแต่ไม่ถึงสองร้อย แรงม้า ฉบับละ ๒,๐๐๐ บาท (๑๑) ใบอนุญาตตั้งโรงงานที่ใช้ เครื่องจักรประกอบกิจการ ตั้งแต่สองร้อยแรงม้าหรือ กำลังเทียบเท่าตั้งแต่สองร้อยแรงม้าแต่ไม่ถึงสามร้อย แรงม้า ฉบับละ ๓,๐๐๐ บาท (๑๒) ใบอนุญาตตั้งโรงงานที่ใช้ เครื่องจักรประกอบกิจการ ตั้งแต่สามร้อยแรงม้าหรือ กำลังเทียบเท่าตั้งแต่สาม ร้อยแรงม้าแต่ไม่ถึงสี่ร้อย แรงม้า ฉบับละ ๔,๐๐๐ บาท (๑๓) ใบอนุญาตตั้งโรงงานที่ใช้ เครื่องจักรประกอบกิจการ ตั้งแต่สี่ร้อยแรงม้าหรือกำลังเทียบเท่าตั้งแต่สี่ร้อยแรงม้า แต่ไม่ถึงห้าร้อยแรงม้า ฉบับละ ๕,๐๐๐ บาท (๑๔) ใบอนุญาตตั้งโรงงานที่ใช้ เครื่องจักรประกอบกิจการ ตั้งแต่ห้าร้อยแรงม้าหรือ กำลังเทียบเท่าตั้งแต่ห้าร้อย แรงม้าแต่ไม่ถึงเจ็ดร้อย แรงม้า ฉบับละ ๑๐,๐๐๐ บาท (๑๕) ใบอนุญาตตั้งโรงงานที่ใช้ เครื่องจักรประกอบกิจการตั้งแต่เจ็ดร้อยแรงม้าหรือ กำลังเทียบเท่าตั้งแต่เจ็ดร้อย แรงม้าแต่ไม่ถึงหนึ่งพัน แรงม้า ฉบับละ ๑๕,๐๐๐ บาท (๑๖) ใบอนุญาตตั้งโรงงานที่ใช้ เครื่องจักรประกอบกิจการ ตั้งแต่หนึ่งพันแรงม้าขึ้นไป หรือกำลังเทียบเท่าตั้งแต่ หนึ่งพันแรงม้าขึ้นไป ฉบับละ ๒๐,๐๐๐ บาท (๑๗) ใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงานที่ใช้คนงานตั้งแต่ เจ็ดคนแต่ไม่ถึงยี่สิบคน ประกอบกิจการโดยไม่ใช้ เครื่องจักรหรือใช้เครื่องจักร ไม่ถึงสองแรงม้า ฉบับละ ๑๐๐ บาท (๑๘) ใบอนุญาตประกอบกิจการ โรงงานที่ใช้คนงานตั้งแต่ ยี่สิบคนขึ้นไปประกอบ กิจการโดยไม่ใช้เครื่องจักร หรือใช้เครื่องจักรไม่ถึงสอง แรงม้า ฉบับละ ๑๕๐ บาท (๑๙)ใบอนุญาตประกอบกิจการ โรงงานที่ใช้เครื่องจักร ประกอบกิจการตั้งแต่สอง แรงม้าหรือกำลังเทียบเท่า ตั้งแต่สองแรงม้าแต่ไม่ถึงห้า แรงม้า ฉบับละ ๑๐๐ บาท (๒๐) ใบอนุญาตประกอบกิจการ โรงงานที่ใช้เครื่องจักรประ- กอบกิจการตั้งแต่ห้าแรงม้า หรือกำลังเทียบเท่าตั้งแต่ห้า แรงม้าแต่ไม่ถึงสิบแรงม้า ฉบับละ ๑๕๐ บาท (๒๑)ใบอนุญาตประกอบกิจการ โรงงานที่ใช้เครื่องจักร ประกอบกิจการตั้งแต่สิบ แรงม้าหรือกำลังเทียบเท่า ตั้งแต่สิบแรงม้าแต่ไม่ถึง ยี่สิบแรงม้า ฉบับละ ๒๐๐ บาท (๒๒) ใบอนุญาตประกอบกิจการ โรงงานที่ใช้เครื่องจักร ประกอบกิจการตั้งแต่ยี่สิบ แรงม้าหรือกำลังเทียบเท่า ตั้งแต่ยี่สิบแรงม้าแต่ไม่ถึง สามสิบแรงม้า ฉบับละ๒๕๐ บาท (๒๓) ใบอนุญาตประกอบกิจการ โรงงานที่ใช้เครื่องจักร ประกอบกิจการตั้งแต่สามสิบ แรงม้าหรือกำลังเทียบเท่า ตั้งแต่สามสิบแรงม้าแต่ไม่ ถึงห้าสิบแรงม้า ฉบับละ ๕๐๐ บาท (๒๔) ใบอนุญาตประกอบกิจการ โรงงานที่ใช้เครื่องจักร ประกอบกิจการตั้งแต่ห้าสิบ แรงม้าหรือกำลังเทียบเท่า ตั้งแต่ห้าสิบแรงม้าแต่ไม่ถึงหนึ่งร้อยแรงม้า ฉบับละ ๗๕๐ บาท (๒๕) ใบอนุญาตประกอบกิจการ โรงงานที่ใช้เครื่องจักร ประกอบกิจการตั้งแต่หนึ่ง ร้อยแรงม้าหรือกำลังเทียบ เท่าตั้งแต่หนึ่งร้อยแรงม้าแต่ ไม่ถึงสองร้อยแรงม้า ฉบับละ ๑,๐๐๐ บาท (๒๖) ใบอนุญาตประกอบกิจการ โรงงานที่ใช้เครื่องจักร ประกอบกิจการตั้งแต่สอง ร้อยแรงม้าหรือกำลังเทียบเท่าตั้งแต่สองร้อยแรงม้าแต่ ไม่ถึงสามร้อยแรงม้า ฉบับละ ๑,๕๐๐ บาท (๒๗) ใบอนุญาตประกอบกิจการ โรงงานที่ใช้เครื่องจักร ประกอบกิจการตั้งแต่สาม ร้อยแรงม้าหรือกำลังเทียบ เท่าตั้งแต่สามร้อยแรงม้าแต่ ไม่ถึงสี่ร้อยแรงม้า ฉบับละ ๒,๐๐๐ บาท (๒๘) ใบอนุญาตประกอบกิจการ โรงงานที่ใช้เครื่องจักรประกอบกิจการตั้งแต่สี่ร้อยแรง ม้าหรือกำลังเทียบเท่าตั้งแต่ สี่ร้อยแรงม้าแต่ไม่ถึงห้าร้อย แรงม้า ฉบับละ ๒,๕๐๐ บาท (๒๙) ใบอนุญาตประกอบกิจการ โรงงานที่ใช้เครื่องจักรประ- กอบกิจการตั้งแต่ห้าร้อย แรงม้าหรือกำลังเทียบเท่า ตั้งแต่ห้าร้อยแรงม้าแต่ไม่ถึง เจ็ดร้อยแรงม้า ฉบับละ ๕,๐๐๐ บาท (๓๐)ใบอนุญาตประกอบกิจการ โรงงานที่ใช้เครื่องจักรประ- กอบกิจการตั้งแต่เจ็ดร้อย แรงม้าหรือกำลังเทียบเท่า ตั้งแต่เจ็ดร้อยแรงม้าแต่ไม่ ถึงหนึ่งพันแรงม้า ฉบับละ ๗,๕๐๐ บาท (๓๑) ใบอนุญาตประกอบกิจการ โรงงานที่ใช้เครื่องจักรประ- กอบกิจการตั้งแต่หนึ่งพัน แรงม้าขึ้นไปหรือกำลังเทียบ เท่าตั้งแต่หนึ่งพันแรงม้าขึ้นไป ฉบับละ ๑๐,๐๐๐ บาท (๓๒) ใบอนุญาตขยายโรงงานให้ เป็นไปตามอัตราใน (๒) ถึง (๑๖) (๓๒ ทวิ) ใบอนุญาตประกอบ กิจการโรงงานในส่วนที่ ขยายให้เป็นไปตามอัตราใน (๑๙) ถึง (๓๐) สำหรับ ส่วนที่ขยาย (๓๓) การต่ออายุใบอนุญาตประ- กอบกิจการโรงงานให้เป็น ไปตามอัตราใน (๑๗) ถึง ( ๓๑) (๓๔) ใบแทนใบอนุญาต ฉบับละ ๕๐ บาทหมายเหตุ : เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เนื่องจากพระราชบัญญัติโรงงาน พุทธศักราช ๒๔๘๒ และพระราชบัญญัติโรงงาน (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๐๓ ได้ประกาศใช้มาเป็นเวลานานแล้ว สภาพการณ์ในปัจจุบันได้เปลี่ยนแปลงไปมาก ฉะนั้น เพื่อให้เหมาะสมและสอดคล้องกับการพัฒนาอุตสาหกรรมของประเทศในปัจจุบันจึงสมควรปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยโรงงานเสียใหม่มาตรา ฉบับที่ 2 พระราชบัญญัติโรงงาน (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๑๘ มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป มาตรา ๑๘ บรรดาโรงงานของทางราชการหรือโรงงานขององค์การของรัฐที่ได้ดำเนินงานโดยทางราชการหรือองค์การของรัฐอยู่ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ และมิได้เป็นโรงงานที่ได้รับยกเว้นตามมาตรา ๔ แห่งพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. ๒๕๑๒ ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยมาตรา ๓ แห่งพระราชบัญญัตินี้ ถ้าประสงค์จะดำเนินกิจการต่อไป ให้ยื่นคำขอรับใบอนุญาตประกอบกิจการโรงงานตามมาตรา ๑๒ แห่งพระระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. ๒๕๑๒ ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ และต้องปรับปรุงโรงงานหรือปฏิบัติการให้ถูกต้องตามมาตรา ๓๙ แห่งพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. ๒๕๑๒ ภายในหนึ่งปีนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ และให้นำความในมาตรา ๑๓ มาตรา ๑๔ และมาตรา ๑๕ แห่งพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. ๒๕๑๒ มาใช้บังคับโดยอนุโลม มาตรา ๑๙ ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมรักษาการตามพระราชบัญญัตินี้หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ เนื่องจากประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๓๙ ลงวันที่ ๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๑๕ ว่าด้วยการส่งเสริมและควบคุมการผลิตและจำหน่ายน้ำเข็งถูกยกเลิกไป จำเป็นต้องแก้ไขความในมาตรา ๘ และมาตรา ๒๑ แห่งพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. ๒๕๑๒ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ ๒๔๐ ลงวันที่ ๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๑๕ เสียใหม่ ประกอบกับบทบัญญัติในพระราชบัญญัติโรงงาน พ.ศ. ๒๕๑๒ บางมาตราที่ใช้อยู่ยังไม่รัดกุมและเหมาะสมกับสภาวการณ์ในปัจจุบัน และเพื่อเป็นการป้องกันขจัดมิให้เกิดปัญหาสิ่งแวดล้อมเสื่อมโทรมและพิษภัยอันจะมีผลกระทบกระเทือนต่อสุขภาพและความเป็นอยู่ของประชาชน ตลอดจนเป็นการทำลายทรัพยากรของชาติ สมควรแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติดังกล่าวเสียใหม่ และเพิ่มกำหนดโทษผู้ฝ่าฝืนกฎหมายให้เหมาะสมยิ่งขึ้น จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัติฉบับนี้ขึ้นมาตรา ฉบับที่ 3 พระราชบัญญัติโรงงาน (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๒๒ มาตรา ๒ พระราชบัญญัตินี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไปหมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัตินี้ คือ โดยที่การฝ่าฝืนตั้งโรงงาน ประกอบกิจการโรงงาน และขยายโรงงานโดยไม่ได้รับใบอนุญาตมีอยู่เป็นจำนวนมาก และโรงงานบางประเภทที่มีการฝ่าฝืนนั้นเป็นโรงงานที่ทางราชการไม่อนุญาตให้ตั้งหรือขยายเพื่อประโยชน์ในทางเศรษฐกิจของประเทศและเพื่อประโยชน์ในการจัดให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยผังเมือง สมควรเพิ่มอัตราโทษอาญาแก่การกระทำความผิดเกี่ยวกับโรงงานประเภทดังกล่าว และจากที่เป็นมา การดำเนินการทางกฎหมายแก่โรงงานที่ตั้งขยายหรือดำเนินกิจการโดยไม่ได้รับอนุญาตนี้ ปรากฏว่าการกำหนดแต่โทษอาญาไว้นั้นไม่ได้ผลในทางการปรามผู้มีเจตนาฝ่าฝืนได้เท่าที่ควร สมควรให้ศาลสามารถมีคำสั่งให้มีการหยุดติดตั้งเครื่องจักร รื้อถอนเครื่องจักร หยุดประกอบกิจการโรงงาน หยุดขยายโรงงานหรือรื้อถอนโรงงานในส่วนที่ขยายได้ตามควรแก่กรณีซึ่งคำสั่งของศาลในเรื่องนี้นอกจากจะเป็นมาตรการทางแพ่งที่จะสั่งควบคู่กับการลงโทษอาญาเพื่อให้มีการปฏิบัติตามกฎหมายแล้ว ยังเปิดโอกาสให้ศาลอาจมีคำสั่งเช่นว่านี้เป็นการชั่วคราวก่อนมีคำพิพากษาเพื่อระงับการกระทำอันเป็นการฝ่าฝืนนั้นต่อไปหรือป้องกันความเสียหายที่จะเกิดแก่สังคมหรือประชาชนในทางเศรษฐกิจและทางสิ่งแวดล้อมได้อีกด้วย นอกจากนั้นการกำหนดให้แต่กรรมการและผู้จัดการต้องรับผิดในการกระทำผิดของนิติบุคคลต่าง ๆ นั้นยังแคบไปสมควรขยายให้บุคคลซึ่งมีส่วนรับผิดชอบในการกระทำผิดนั้นมีความรับผิดด้วย เพื่อความรัดกุมในการบังคับการตามกฎหมายและให้สอดคล้องกับกฎหมายอื่น ๆ อันเกี่ยวกันผู้ต้องร่วมรับผิดในการกระทำของนิติบุคคล จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้ขึ้น